Hotline: 0973650696
- Mrs.Nguyệt 0983.280.482
Khi tìm hiểu thông số kỹ thuật của SSD, người dùng thường bắt gặp những thuật ngữ như DRAM Cache, DRAM-less hay HMB. Đây là các công nghệ liên quan đến cách SSD quản lý và truy xuất dữ liệu, có thể ảnh hưởng đến hiệu năng trong nhiều tình huống sử dụng. Một số ổ SSD được trang bị chip DRAM riêng, trong khi những sản phẩm khác loại bỏ bộ nhớ này để tối ưu chi phí và mức tiêu thụ điện. Vậy DRAM Cache trong SSD có vai trò gì, SSD có DRAM có thực sự tốt hơn và khi nào nên chọn ổ DRAM-less?
DRAM là viết tắt của Dynamic Random Access Memory, một loại bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên được sử dụng phổ biến trong máy tính. Trên SSD, DRAM có thể được tích hợp thành chip nhớ riêng, kết nối với bộ điều khiển để hỗ trợ quản lý dữ liệu.
Khác với NAND Flash – nơi lưu trữ dữ liệu lâu dài ngay cả khi mất điện – DRAM là bộ nhớ khả biến. Thông tin trong DRAM sẽ mất khi nguồn điện bị ngắt.
Trong SSD, DRAM thường được sử dụng để lưu tạm thời một phần bảng ánh xạ địa chỉ dữ liệu và thông tin quản lý. Nhờ khả năng truy cập nhanh, bộ điều khiển có thể tìm vị trí dữ liệu trong NAND hiệu quả hơn, đặc biệt khi xử lý nhiều yêu cầu đọc ghi ngẫu nhiên.
Không phải mọi SSD đều có chip DRAM riêng. Một số sản phẩm sử dụng thiết kế DRAM-less, kết hợp bộ nhớ SRAM tích hợp trong bộ điều khiển, thuật toán firmware hoặc công nghệ HMB để quản lý dữ liệu.

DRAM không đơn thuần là nơi lưu tạm các tập tin người dùng. Vai trò quan trọng của nó nằm ở việc hỗ trợ bộ điều khiển SSD quản lý dữ liệu và truy xuất bộ nhớ NAND.
SSD không lưu dữ liệu theo cách cố định như cách người dùng nhìn thấy thư mục và tập tin trên máy tính. Bộ điều khiển cần một hệ thống quản lý để xác định dữ liệu đang nằm ở vị trí vật lý nào trong các chip NAND.
Thông tin này được quản lý thông qua bảng ánh xạ, thường thuộc hệ thống Flash Translation Layer (FTL).
DRAM có thể lưu một phần lớn hoặc toàn bộ bảng ánh xạ tùy dung lượng bộ nhớ và kiến trúc của SSD. Khi nhận yêu cầu đọc dữ liệu, bộ điều khiển có thể tra cứu thông tin ánh xạ nhanh hơn thay vì phải truy xuất NAND để tìm thông tin quản lý.
Điều này đặc biệt hữu ích khi SSD xử lý nhiều yêu cầu truy xuất ngẫu nhiên.
Tùy thiết kế bộ điều khiển và firmware, DRAM có thể được sử dụng để lưu tạm dữ liệu đang được xử lý hoặc hỗ trợ một số hoạt động đọc ghi.
Nhờ đó, SSD có thể quản lý các yêu cầu dữ liệu hiệu quả hơn trong những điều kiện phù hợp. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng mọi SSD có DRAM đều sử dụng DRAM như một bộ đệm ghi dữ liệu giống nhau. Cách sử dụng bộ nhớ này phụ thuộc vào kiến trúc của từng sản phẩm.
Khi máy tính mở nhiều ứng dụng, đọc các tập tin nhỏ hoặc chạy hệ điều hành, SSD phải xử lý nhiều yêu cầu truy xuất dữ liệu khác nhau.
DRAM có thể giúp bộ điều khiển tìm kiếm thông tin ánh xạ nhanh hơn, từ đó cải thiện hiệu năng trong một số tác vụ đọc ghi ngẫu nhiên.
Đây là một trong những lý do SSD có DRAM thường được đánh giá cao khi sử dụng cho các hệ thống cần xử lý nhiều tác vụ lưu trữ đồng thời.
Hai thiết kế phổ biến trên thị trường hiện nay là SSD có DRAM riêng và SSD DRAM-less.
SSD có DRAM được trang bị chip bộ nhớ riêng trên bo mạch. Bộ điều khiển sử dụng bộ nhớ này để quản lý thông tin ánh xạ và các dữ liệu cần thiết trong quá trình vận hành.
Ưu điểm thường gặp:
Truy cập thông tin ánh xạ nhanh nhờ bộ nhớ riêng.
Có lợi thế trong một số tác vụ đọc ghi ngẫu nhiên.
Có thể duy trì hiệu năng tốt hơn trong những workload phức tạp, tùy thiết kế.
Phù hợp với máy tính làm việc chuyên nghiệp và hệ thống có cường độ truy xuất dữ liệu cao.
Hạn chế:
Chi phí sản xuất có thể cao hơn.
Cần thêm linh kiện trên bo mạch SSD.
Thiết kế và mức tiêu thụ điện có thể phức tạp hơn.
DRAM-less là thiết kế SSD không có chip DRAM riêng. Thay vì sử dụng bộ nhớ này, bộ điều khiển có thể quản lý bảng ánh xạ trong NAND, sử dụng SRAM tích hợp hoặc tận dụng một phần RAM của máy tính thông qua công nghệ HMB nếu được hỗ trợ.
Ưu điểm:
Tối ưu chi phí sản xuất.
Có thể giúp thiết kế SSD nhỏ gọn hơn.
Phù hợp với nhiều thiết bị phổ thông.
Một số mẫu NVMe DRAM-less có HMB vẫn mang lại hiệu năng tốt trong các tác vụ thông thường.
Hạn chế:
Có thể gặp bất lợi khi xử lý truy xuất ngẫu nhiên hoặc workload nặng.
Hiệu năng phụ thuộc nhiều vào bộ điều khiển và firmware.
Không phải mẫu DRAM-less nào cũng hỗ trợ HMB.
Điều quan trọng là SSD DRAM-less không đồng nghĩa với SSD kém chất lượng. Hiệu năng thực tế còn phụ thuộc vào NAND Flash, bộ điều khiển, firmware, dung lượng bộ nhớ đệm SLC và cách sử dụng.
HMB là viết tắt của Host Memory Buffer. Đây là tính năng được giới thiệu trong NVMe 1.2, cho phép một số SSD NVMe DRAM-less sử dụng một phần RAM của máy tính làm vùng bộ nhớ hỗ trợ quản lý.
Thay vì phải trang bị chip DRAM riêng, SSD có thể sử dụng một vùng bộ nhớ do hệ thống cung cấp để lưu trữ một số thông tin quản lý, đặc biệt là các mục trong bảng ánh xạ địa chỉ.
HMB giúp giảm một phần bất lợi của thiết kế DRAM-less. Nghiên cứu được công bố trên PLOS ONE cho thấy HMB có thể cải thiện hiệu năng của SSD DRAM-less, chủ yếu thông qua việc lưu trữ thông tin ánh xạ dữ liệu. Tuy nhiên, HMB không hoàn toàn thay thế được DRAM riêng trên SSD trong mọi tình huống.
Một số điểm cần lưu ý:
HMB sử dụng một phần RAM hệ thống, không phải bộ nhớ NAND của SSD.
HMB cần được hỗ trợ bởi SSD, firmware và nền tảng hệ thống.
Dung lượng HMB thường nhỏ hơn đáng kể so với RAM máy tính.
Hiệu quả thực tế phụ thuộc vào bộ điều khiển và cách nhà sản xuất triển khai.
Vì vậy, khi chọn SSD NVMe DRAM-less, người dùng nên kiểm tra xem sản phẩm có hỗ trợ HMB hay không, thay vì chỉ nhìn vào thông số tốc độ đọc ghi tối đa.

Đây là hai thuật ngữ thường bị nhầm lẫn khi tìm hiểu về SSD. Mặc dù cùng liên quan đến việc cải thiện hiệu năng, DRAM Cache và SLC Cache có chức năng khác nhau.
DRAM Cache sử dụng bộ nhớ DRAM riêng để hỗ trợ bộ điều khiển, đặc biệt trong việc quản lý bảng ánh xạ và thông tin dữ liệu.
SLC Cache sử dụng một phần bộ nhớ NAND Flash hoạt động ở chế độ giả lập SLC. Thay vì lưu nhiều bit trên mỗi ô nhớ như TLC hoặc QLC, vùng này chỉ lưu một bit trên mỗi ô để tăng tốc độ ghi trong một khoảng thời gian hoặc dung lượng nhất định.
So sánh hai công nghệ:
| Tiêu chí | DRAM Cache | SLC Cache |
|---|---|---|
| Công nghệ bộ nhớ | DRAM | NAND Flash |
| Vị trí | Chip nhớ riêng trên SSD | Một phần NAND Flash |
| Chức năng chính | Hỗ trợ quản lý dữ liệu và bảng ánh xạ | Tăng tốc ghi dữ liệu trong thời gian ngắn |
| Dữ liệu khi mất điện | Nội dung trong DRAM bị mất | Dữ liệu đã được ghi vào NAND có tính không mất dữ liệu |
| Khả năng ảnh hưởng hiệu năng | Đặc biệt liên quan đến quản lý và truy xuất dữ liệu | Thể hiện rõ trong các tác vụ ghi dữ liệu lớn |
Một SSD có DRAM vẫn có thể sử dụng SLC Cache. Ngược lại, SSD DRAM-less cũng có thể được trang bị SLC Cache.
Do đó, khi xem thông số SSD, không nên nhầm lẫn giữa dung lượng DRAM và dung lượng SLC Cache.
Không thể khẳng định mọi SSD có DRAM đều nhanh hơn mọi SSD DRAM-less.
DRAM là một lợi thế về kiến trúc, nhưng tốc độ tổng thể còn phụ thuộc vào nhiều thành phần:
Bộ điều khiển SSD: Quyết định khả năng xử lý lệnh và quản lý dữ liệu.
NAND Flash: Loại NAND TLC, QLC và thế hệ bộ nhớ ảnh hưởng đến hiệu năng.
Giao tiếp: SATA, NVMe và thế hệ PCIe quyết định băng thông kết nối.
Firmware: Thuật toán quản lý dữ liệu, sửa lỗi và cân bằng hao mòn.
SLC Cache: Dung lượng bộ nhớ đệm ảnh hưởng đến tốc độ ghi khi xử lý tập tin lớn.
Dung lượng SSD: Một số dòng sản phẩm có hiệu năng khác nhau giữa các phiên bản dung lượng.
Ví dụ, một SSD NVMe DRAM-less đời mới có HMB và bộ điều khiển tốt vẫn có thể nhanh hơn một SSD SATA có DRAM trong nhiều tác vụ.
Vì vậy, khi so sánh hai sản phẩm, cần đặt chúng trong cùng phân khúc giao tiếp và xem xét kết quả kiểm tra thực tế thay vì chỉ dựa vào việc có hay không có DRAM.
Việc lựa chọn SSD nên dựa trên nhu cầu sử dụng và ngân sách.
Thường xuyên làm việc với dữ liệu lớn.
Sử dụng máy tính để chỉnh sửa video, hình ảnh hoặc thiết kế chuyên nghiệp.
Chạy nhiều ứng dụng đồng thời.
Sử dụng máy trạm hoặc hệ thống cần truy xuất dữ liệu liên tục.
Cần hiệu năng ổn định trong những tác vụ đọc ghi ngẫu nhiên phức tạp.
Sử dụng máy tính cho văn phòng, học tập và giải trí.
Lướt web, xem phim, xử lý tài liệu và chạy phần mềm thông thường.
Muốn tối ưu chi phí nâng cấp.
Sử dụng laptop mỏng nhẹ hoặc thiết bị có yêu cầu tiết kiệm điện.
Chọn được mẫu SSD NVMe DRAM-less có HMB và hiệu năng phù hợp.
Trước khi mua, hãy kiểm tra thông số kỹ thuật, dung lượng, TBW, tốc độ ghi duy trì và thời hạn bảo hành. Nếu thường xuyên ghi dữ liệu lớn, tốc độ sau khi SLC Cache đầy cũng là thông số đáng quan tâm.
DRAM Cache là một thành phần quan trọng trong kiến trúc của nhiều ổ SSD, giúp bộ điều khiển quản lý thông tin ánh xạ và hỗ trợ truy xuất dữ liệu hiệu quả. SSD có DRAM thường có lợi thế trong một số tác vụ đọc ghi ngẫu nhiên và workload phức tạp, nhưng không phải lúc nào cũng vượt trội hơn mọi SSD DRAM-less.
Với sự phát triển của bộ điều khiển, firmware và công nghệ HMB, SSD không có DRAM riêng vẫn có thể đáp ứng tốt nhiều nhu cầu sử dụng phổ thông.
Khi lựa chọn SSD, người dùng nên xem xét tổng thể loại NAND, giao tiếp kết nối, bộ điều khiển, bộ nhớ đệm, độ bền và chế độ bảo hành. DRAM là một tiêu chí quan trọng, nhưng không nên là yếu tố duy nhất quyết định chất lượng của ổ SSD.